Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie korekty wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przekazaną przy piśmie z dnia 18 lutego 2000 r. nr SPS-0202-3310/00 interpelację pana posła Romualda Ajchlera dotyczącą korekty rozliczeń podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z korektą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, uprzejmie informuję.    W związku z reformą ubezpieczeń społecznych oraz systemu opieki zdrowotnej od dnia 1 stycznia 1999 r. zostały zmienione przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 1993 r. nr 90, poz. 416 z późn. zm.) dotyczące obliczania i poboru zaliczek na podatek dochodowy oraz rocznego rozliczenia podatku.    W konsekwencji płatnik obliczając miesięczną zaliczkę na podatek, przychód pomniejsza o koszty uzyskania przychodu, a następnie o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne potrąconych w danym miesiącu ze środków podatnika. Od takiego ustalonego dochodu płatnik oblicza zaliczkę na podatek, którą zmniejsza o kwotę pobranej od podatnika w danym miesiącu składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne.    Również w rocznym rozliczeniu podatku (w zeznaniu podatkowym) potrącone przez płatnika składki na ubezpieczenie społeczne pomniejszają dochód podatnika. Z kolei pobrana przez płatnika składka na powszechne ubezpieczenie zdrowotne podlega odliczeniu od podatku w pierwszej kolejności (tj. przed innymi ulgami). Należy podkreślić, iż odliczeniu w rocznym zeznaniu podlegają jedynie te składki, które zostały potrącone (pobrane) przez płatnika w danym roku podatkowym.    Zarówno przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i przepisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym regulują sytuacje dotyczące nadpłaconych składek. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887 z późn. zm.) w przypadku nadpłacenia składek na ubezpieczenie społeczne Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany zwrócić kwotę nadpłaconych składek. Natomiast w świetle art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) kwota nadpłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne nie podlega zwrotowi, lecz jest zaliczana na poczet przyszłych należności. Jedynym odstępstwem od tej zasady jest zwrot składek w przypadku wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.    W związku z powyższym w przedstawionej przez pana posła sytuacji, gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona zwrotu nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za pośrednictwem płatnika, po zakończeniu roku podatkowego, płatnik ma obowiązek doliczyć do przychodu pracownika uzyskanego w danym miesiącu kwotę faktycznie zwróconych składek. Składki te - zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - są przychodem pracownika w roku, w którym dokonano tego zwrotu.    W obecnym stanie prawnym nie ma zatem podstaw do korekty zeznań podatkowych składanych przez podatników ani też rocznego obliczenia podatku sporządzanego przez płatnika, w przypadku zwrotu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po zakończeniu roku podatkowego, nadpłaconych składek.    Z wyrazami poważania    Minister    Leszek Balcerowicz    Warszawa, dnia 10 marca 2000 r.